Podcast & Video
Downloadables

Daders over cameratoezicht

2012
A, van Schijndel, A. Schreijenberg, G.H.J. Homburg en S. Dekkers (Regioplan Beleidsonderzoek, Amsterdam).
Politiekunde 41
Samenvatting

Het bijzondere van deze studie is dat interviews gehouden zijn met 42 (potentiële) daders, variërend van gedetineerde veelplegers tot risicojongeren. De gedetineerde daders, allen ervaren criminelen of veelplegers, blijken goed op de hoogte van het cameratoezicht: de plaatsen waar de camera’s hangen, de technische mogelijkheden, de tijden waarop wordt uitgekeken, de kwaliteit van de beelden en de bruikbaarheid ervan. Zij laten zich meestal niet afhouden van het plegen van delicten, maar passen wel hun gedrag aan. Ze proberen buiten het zicht van de camera’s te blijven, herkenning te bemoeilijken, maken gebruik van tijden waarop niet wordt uitgekeken en kennen de beperkingen van de camera’s bij bijvoorbeeld drugsdelicten. Indien mogelijk zullen ze delicten elders plegen. Onder de veelplegers komt overigens ook onverschillig en impulsief gedrag voor, waarop cameratoezicht weinig invloed heeft. De risicojongeren denken relatief veel te weten van cameratoezicht, maar hun kennis over de kwaliteit van de beelden en de uitkijktijden is vaak niet correct. De jongeren geven aan dat de camera’s geen grote invloed op hun gedrag hebben. Ze vergeten dat er camera’s zijn en ze handelen impulsief, vooral als ze onder invloed van alcohol of drugs zijn. Verder denken ze dat de beelden, als ze al gemaakt worden, van te slechte kwaliteit zijn om er echt wat mee te kunnen doen. De interviews met de (potentiële) daders maken duidelijk dat de camera’s in veel gevallen niet voor preventie van criminaliteit zorgen. Er is alleen preventie te verwachten bij delicten van ervaren en calculerende daders. Dit betekent niet dat cameratoezicht zinloos is. Vanuit het perspectief van de politie heeft cameratoezicht drie functies, namelijk preventie van criminaliteit en overlast, het tijdig signaleren van dreigende veiligheidsproblemen met camera’s en opsporing: het verzamelen van daderinformatie die de opsporing kan verbeteren. Door deze functies van cameratoezicht te verbinden met het type dader dat het in een bepaald gebied voor problemen zorgt, kunnen gerichtere keuzes gemaakt worden voor de manier waarop camera’s worden ingezet. Het onderzoeksrapport kan helpen om het type dader te herkennen.Het bijzondere van deze studie is dat interviews gehouden zijn met 42 (potentiële) daders, variërend van gedetineerde veelplegers tot risicojongeren. De gedetineerde daders, allen ervaren criminelen of veelplegers, blijken goed op de hoogte van het cameratoezicht: de plaatsen waar de camera’s hangen, de technische mogelijkheden, de tijden waarop wordt uitgekeken, de kwaliteit van de beelden en de bruikbaarheid ervan. Zij laten zich meestal niet afhouden van het plegen van delicten, maar passen wel hun gedrag aan. Ze proberen buiten het zicht van de camera’s te blijven, herkenning te bemoeilijken, maken gebruik van tijden waarop niet wordt uitgekeken en kennen de beperkingen van de camera’s bij bijvoorbeeld drugsdelicten. Indien mogelijk zullen ze delicten elders plegen. Onder de veelplegers komt overigens ook onverschillig en impulsief gedrag voor, waarop cameratoezicht weinig invloed heeft. De risicojongeren denken relatief veel te weten van cameratoezicht, maar hun kennis over de kwaliteit van de beelden en de uitkijktijden is vaak niet correct. De jongeren geven aan dat de camera’s geen grote invloed op hun gedrag hebben. Ze vergeten dat er camera’s zijn en ze handelen impulsief, vooral als ze onder invloed van alcohol of drugs zijn. Verder denken ze dat de beelden, als ze al gemaakt worden, van te slechte kwaliteit zijn om er echt wat mee te kunnen doen.

De interviews met de (potentiële) daders maken duidelijk dat de camera’s in veel gevallen niet voor preventie van criminaliteit zorgen. Er is alleen preventie te verwachten bij delicten van ervaren en calculerende daders. Dit betekent niet dat cameratoezicht zinloos is. Vanuit het perspectief van de politie heeft cameratoezicht drie functies, namelijk preventie van criminaliteit en overlast, het tijdig signaleren van dreigende veiligheidsproblemen met camera’s en opsporing: het verzamelen van daderinformatie die de opsporing kan verbeteren. Door deze functies van cameratoezicht te verbinden met het type dader dat het in een bepaald gebied voor problemen zorgt, kunnen gerichtere keuzes gemaakt worden voor de manier waarop camera’s worden ingezet. Het onderzoeksrapport kan helpen om het type dader te herkennen.

Recente Publicaties

Criminaliteit in het hybride tijdperk
2026
Politiewetenschap
Politiewetenschap
Samenvatting
Deze studie laat zien dat sociale media een steeds grotere rol spelen bij geweld, fraude en drugshandel. Sociale media worden gebruikt om geldezels te werven, drugs te verkopen en zelfs uitvoerders van geweld te rekruteren.
Online doorpakken of doormodderen?
Saskia Westers, Nick van der Klok, Julia Klopman, Remco Spithoven, Jurjen Jansen
Politiekunde
Criminaliteit in het hybride tijdperk
Robby Roks, Rutger Leukfeldt, Isabelle Klaver
Politiewetenschap
De aanpak van milieudelicten door de politie in Europa
Strategische lessen voor de Nederlandse politie
dr. Anna Matczak
Politiewetenschap
Van mens tot mens
De ‘soevereinen-beweging’ in Nederland
Linda de Veen, Merel van Rees-van Bekkum, Hans Moors
Politiewetenschap
Samenspel bij digitaal en datagedreven politiewerk
dr. Ivo van Duijneveldt, Laurine Segers LLM
Politiekunde
Cybercriminele jeugdgroepen
Cybercriminele jeugdnetwerken zijn vaak onzichtbaar voor gemeenten.
Joeri Loggen, Sander Veenstra, Rutger Leukfeldt
Politiekunde
De rol van sociale media bij de betrokkenheid van jongeren bij zware drugs- en geweldscriminaliteit
Junia Bergers, Sjoukje van Deuren, Robby Roks, Stephanie Habets, Rutger Leukfeldt en Veroni Eichel.
Politiekunde
Leren van demonstreren
Een onderzoek naar nieuwe manieren van demonstreren en wat die betekenen voor de inzet en aanpak van de politie
Henk Ferwerda, Emily Berger, Emma Derksen, Juno van Esseveldt, Joey Wolsink en Jaap Timmer
Politiekunde
Politieagent worden
Socialiseren in de wereld van de politie
Dr. Wouter Landman, Dr. Hendrik Sollie, Vere König MSc
Politiewetenschap
Hit-and-run acties
Een fenomeenonderzoek naar de omvang, aard en impact van hit-and-run-acties, de profielen van de deelnemers en de kansen voor de aanpak
Joey Wolsink, Marjolein Nillessen, Henk Ferwerda
Onderzoeksverslagen
Slachtoffers van online seksueel geweld
Behoefteonderzoek
F. Makrani, S. de Wilde, M. van Rijsewijk
Onderzoeksverslagen
Herinneringen aan misbruik van langer geleden’
De betrouwbaarheid van (hervonden) herinneringen aan misbruik
M. ter Beek, H. Otgaar, B. Verschuere
Politiewetenschap