Hit-and-run acties

Dit onderzoeksverslag brengt het fenomeen hit-and-run-acties in beeld: onverwachte, vaak vergeldingsgedreven aanvallen van supportersgroepen op rivalen, meestal op publieke plekken. Doel van dit onderzoek is om kenmerken, deelnemersprofielen, omvang en impact in kaart te brengen, en te verifiëren of de eerder gesignaleerde groei zich daadwerkelijk heeft voortgezet. Het onderzoek maakt deel uit van een bredere reeks studies door Bureau Beke naar voetbal gerelateerd geweld en is gestart op verzoek van de politie die zich indertijd zorgen maakte over dit fenomeen. Het onderzoek combineert literatuurstudie, media-analyse over vijf seizoenen, vijf casusreconstructies en interviews met voetbalcoördinatoren en andere professionals. Daarnaast is een beperkte BVH-analyse uitgevoerd.

Hit-and-run-acties blijken georganiseerd, eenzijdig en gericht op verrassing en vergelding. Ze worden uitgevoerd door vooral jonge mannen die zich willen bewijzen richting de harde kern en zich bewust afschermen voor herkenning. Het ontbreken van spelregels en het gebruik van wapens onderscheiden deze acties duidelijk van vechtafspraken. De belangrijkste bevinding is echter dat de verwachte toename zich niet heeft voorgedaan. Waar in 2022 nog werd gevreesd voor groei (de aanleiding voor dit onderzoek), laten zowel mediadata als professionals zien dat de aantallen laag en stabiel zijn: 24 incidenten in vijf seizoenen. De organisatorische drempel – veel mankracht en voorbereiding – lijkt een natuurlijke beperking. Tegelijk blijft de impact aanzienlijk: ernstige vernielingen, gewonden en een grote schok voor ondernemers, buurtbewoners en omstanders. Professionals wijzen op het belang van een betere informatiepositie en van preventie: eerder zicht op opkomende groepen rond clubs en nauwere samenwerking tussen politie, BVO’s en lokale netwerken. Daarnaast wordt een duidelijker, breed gedeeld kader voor ‘voetbalgerelateerd geweld’ wenselijk geacht, omdat veel incidenten buiten het stadion plaatsvinden.

‍