Podcast & Video
Downloadables

Politiestraatwerk en informatiegebruik.

Een longitudinale studie (1991-2023) over gevolgen van digitalisering
2025
W. Stol, L. Strikwerda, J. Jansen, W. Schreurs
Politiewetenschap 137
Samenvatting

De digitalisering bij de politie maakt dat in politiestraatwerk meer nadruk is komen te liggen op controles, doorgaans verkeerscontroles. Politiebeleid houdt echter al decennia in dat de politie meer verbinding met de burger moet zoeken. Toch lukt het politiemensen nauwelijks om op alledaagse wijze contacten aan te gaan, oftewel eens ‘een praatje te maken’. Ook is bij de politiecontroles sprake van ‘data­profile­ring’. Dat betekent dat wie in de politiedata bekend is (‘bekenden van ons’, aldus politiemensen) meer kans maakt op een controle of een bekeuring dan wie niet in de politiedata bekend is (‘brave burgers’). Dat is logischerwijze een proces dat zichzelf versterkt. Dit bevinden onderzoekers van NHL Stenden Hogeschool, de Politieacademie en de Open Universiteit, die langdurig met politiemensen mee gingen op straat. Wil de politie inderdaad in contact staan met de burgerij dan is het zaak dat politie­mensen ook anders dan via verkeerscontroles con­tacten leggen en onderhouden, aldus de onder­zoekers. Verder roept ‘dataprofilering’ de vraag op of politiemensen in een­voudige (be­keurings)­situaties wel moeten beschikken over alle informatie die de politie over betrokkene beschikbaar heeft. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het programma Politie en Wetenschap en wordt vandaag gepubliceerd. 2001-2005 en 2022-2023) het werk is geobserveerd van politiemensen in de meest gangbare politiesurveillance: twee politiemensen in een politieauto van het informatiegebruik tijdens dat werk en van ontwikkelingen daarin door de jaren heen. Het is in elke periode uitgevoerd bij de politie in Amsterdam werd gebruik gemaakt van een vaste systematiek (‘systematische sociale observaties’); bovendien deed steeds dezelfde hoofdonderzoeker mee. optreden bij een winkeldiefstal of het doen van een verkeerscontrole. Dat laatste bijvoorbeeld van­wege het fietsen met een mobiele telefoon in de hand of vanwege het met de auto rijden in verbo­den richting. Zo bezien heeft in de meeste recente periode 41 waar­onder alle gegevens die door surveillerende politiemensen over burgers zijn vastgelegd. Ook de instroom van veel jonge politiemensen speelt een rol waardoor de politieman of -vrouw de meest optimale handelwijze kan kiezen. Dit komt de kwaliteit van het politiewerk ten goede (…) en zorgt ook voor vergroting van het werkple­zier.’ [1] De onderzoekers zien hierin een ‘naïef optimisme’ aldus de onderzoekers. bijvoorbeeld als ze in hun systeem een telefoonnummer vinden van familie van een slachtoffer

Recente Publicaties

Leren van demonstreren
Een onderzoek naar nieuwe manieren van demonstreren en wat die betekenen voor de inzet en aanpak van de politie
2026
Politiekunde
Politiekunde
Samenvatting
Demonstreren in Nederland verandert razendsnel. Waar vroeger vaste organisaties het straatbeeld bepaalden, zien we nu fluïde netwerken, snelle online mobilisatie en acties die doelgericht de grenzen van wet en orde opzoeken.
De rol van sociale media bij de betrokkenheid van jongeren bij zware drugs- en geweldscriminaliteit
Junia Bergers, Sjoukje van Deuren, Robby Roks, Stephanie Habets, Rutger Leukfeldt en Veroni Eichel.
Politiekunde
Leren van demonstreren
Een onderzoek naar nieuwe manieren van demonstreren en wat die betekenen voor de inzet en aanpak van de politie
Henk Ferwerda, Emily Berger, Emma Derksen, Juno van Esseveldt, Joey Wolsink en Jaap Timmer
Politiekunde
Politieagent worden
Socialiseren in de wereld van de politie
Dr. Wouter Landman, Dr. Hendrik Sollie, Vere König MSc
Politiewetenschap
Hit-and-run acties
Een fenomeenonderzoek naar de omvang, aard en impact van hit-and-run-acties, de profielen van de deelnemers en de kansen voor de aanpak
Joey Wolsink, Marjolein Nillessen, Henk Ferwerda
Onderzoeksverslagen
Slachtoffers van online seksueel geweld
Behoefteonderzoek
F. Makrani, S. de Wilde, M. van Rijsewijk
Onderzoeksverslagen
Herinneringen aan misbruik van langer geleden’
De betrouwbaarheid van (hervonden) herinneringen aan misbruik
M. ter Beek, H. Otgaar, B. Verschuere
Politiewetenschap
Bruggenbouwers
Deel uitmaken en sturen van lokale samenwerkingverbanden voor veiligheid en leefbaarheid
A. Walberg, N. van der Kolk, R. Spithoven
Politiekunde
Online Blauw
Een onderzoek naar de rol van basisteams in de aanpak van digitale criminaliteit en ervaringen van slachtoffers met de Politie
Ronald van Steden, Sandra ter Woerds, André Merk, Kristiaan Schuppers, Melissa Willekers, Daphne Valk-van Waarde, Roselle Jansen en Stijn Ruiter
Politiekunde
Toxicologische urinesneltest
Van data naar innovatie en opleiding
Corine Bethlehem, Joanne Michielse, Prof. Dr. Birgit Koch
Onderzoeksverslagen
Conflictmanagement door collectieve inspanning.
Een video-observatiestudie naar de samenwerking tussen stewards en politie tijdens het de-escaleren van conflicten op straat’
M. van Dalen, P. Ejbye-Ernst, J. Thomas, M. van Bruchem, L. Suonperä Liebst, M. Rosenkrantz Lindegaard
Politiekunde
Bewegende beelden
Een onderzoek naar de meerwaarde van live video voor politiewerk
S. Flight
Politiekunde
Polarisatie, escalatie en alledaagse vrede
Aandachtswijken onder een vergrootglas
L. Slooter
Politiewetenschap