De strategische analyse van hedendaagse harddrugsscenes

De studie beoogt de ontwikkeling van een typologie van hedendaagse harddrugsscenes als basis voor een beter begrip en tevens effectieve aanpak op maat van dit soort scenes waar veel gemeenten in het hele land mee te kampen hebben of kunnen krijgen. Het drugsbeleid is te vaak onvoldoende afgestemd op de precieze aard en omvang van lokale harddrugsscenes. Deze beleidsfout is deels terug te voeren tot een lacune in veel drugsonderzoek: veel aandacht voor leden van drugsscenes en voor de problemen die ze ondervinden en veroorzaken, maar te weinig voor de aard en achtergronden van drugsscenes. Ook wordt vaak niet de stap gezet van veldwerk naar strategisch beleid of wordt, omgekeerd, beleidsonderzoek verricht met weinig gevoel voor de alledaagse problemen op straatniveau.
De auteur heeft mede op basis van uitvoerig veldwerk in een aantal gemeenten een typologie ontwikkeld van harddrugscenes die als basis kan dienen voor een effectieve aanpak op maat. Hij onderscheidt drie typen hardrugsscenes:

• 'open drugsscenes', waar handel en gebruik voor ieder waarneembaar in de openbare ruimte plaatsvinden (voorbeeld: de Zeedijk in Amsterdam)
• 'verhulde drugsscenes', waar de handel vanuit panden centraal staat ()voorbeeld; de Millingsbuurt in Rotterdam);
• 'geprivatiseerde drugsscenes', waar dealers en gebruikers zich een beperkt stukje openbare ruimte hebben toegeëigend (voorbeeld: kelderboxen in de Bijlmer in Amsterdam Zuid-Oost).

In het rapport wordt een vijftal variabelen beschreven waarmee het ontstaan van drugsconcentraties kan worden verklaard: de historie, de bereikbaarheid, de aantrekkelijkheid voor verslaafden, de criminele gelegenheidsstructuur van dealers en de sociale controle. Deze variabelen worden uitgebreid geanalyseerd en verduidelijkt met praktijkvoorbeelden. Zo kan bijvoorbeeld de opkomst van de drugsscene in Rotterdam Zuid worden verklaard door de economische crisis in de haven, in tweede helft van de jaren 80, en de daardoor optredende verpaupering.
In het laatste hoofdstuk van het rapport wordt de stap gezet van theoretisch model (de typologie en de vijf variabelen) naar de praktijk. Daarbij worden dominante kenmerken van een bepaalde drugsscene gekoppeld aan strategische beleidsprioriteiten. Langs deze wijze kan stapsgewijs steeds beleid worden ontwikkeld dat is toegesneden op de lokale omstandigheden.