Effectief omgaan met acute stress

Politieambtenaren die te maken krijgen met geweld presteren vaak minder dan verwacht vanwege de stress die de situatie hen oplegt. Door vaker te trainen in  “stressvolle” omstandigheden kunnen de vaardigheden van politieambtenaren aanmerkelijk verbeteren. In twee nieuwe onderzoeken van de Vrije Universiteit, Faculteit Bewegingswetenschappen in samenwerking met Radboud Universiteit Nijmegen wordt dit nogmaals onderstreept. Het rapport “Politievaardigheden onder stress” laat zien dat politieambtenaren kunnen leren juist gebruik te maken van hun primaire stressreacties. De getoetste trainingsvorm leidde direct tot betere prestaties. In het verlengde daarvan laat “Effectief omgaan met acute stress” zien dat de juiste ervaring het verschil kan maken tussen goed of niet goed kunnen presteren onder stress. De voorgestelde trainingsvormen zijn goed in te passen in het bestaande trainingsprogramma van de politie.

In vervolg op voorgaande rapporten “Trainen onder Stress” en “Schieten of niet schieten” toont “Politievaardigheden onder stress” aan dat, naast schietprestaties, ook aanhoudings- en zelfverdedigings-prestaties (AZV-training) verslechteren onder stress. Dat geldt niet alleen voor de motorische uitvoering van vaardigheden, maar bijvoorbeeld ook voor communicatie, houding en proportionaliteit van handelen. Tijdens de experimenten werd de praktijk zo realistisch mogelijk nagebootst door de fysieke confrontatie met deelnemers aan te gaan. Ook werd regelmatig gebruik gemaakt van stressverhogende attributen, zoals een elektrisch geladen mes. Als gevolg hiervan presteerden politieambtenaren slechter dan in situaties zonder stress, zoals tijdens reguliere trainingen.

In de voorgaande rapporten werd al aangetoond dat trainen onder stress noodzakelijk is om goede prestaties in de praktijk te waarborgen. In het specifiek maken van realistisch trainen voor AZV werd gevonden dat prestaties onder stress verbeteren als politieambtenaren gebruik leren maken van hun primaire stressreacties. In deze training werd ze geleerd om eerste signalen van mogelijke agressie te detecteren, daarop te anticiperen en mocht de agressie toenemen, gebruik te maken van reflexmatige vaardigheden. Door deze training gingen politieambtenaren beter presteren in stressvolle geweldsituaties, terwijl dit effect uitbleef na een reguliere AZV-training.

Ook het laatste rapport in de serie van vier, “Effectief omgaan met acute stress”, laat weer zien wat het belang is van de juiste trainings- en praktijkervaring voor het goed kunnen presteren onder druk. In het beschreven onderzoek voerden politiemensen met verschillende maten van ervaring met presteren onder stress (zoals ervaring in een Arrestatieteam) een schiettaak uit. Tijdens deze taak werd stress op een realistische wijze gemanipuleerd. De resultaten laten zien dat vooral ervaring met presteren onder stress bijdraagt aan het vermogen om ook onder hoge druk goed te blijven presteren. Met andere woorden: presteren onder druk kun je leren. In mindere mate spelen daarnaast ook karaktereigenschappen als spanningsbehoefte en zelfcontrole een rol.

Gezien het huidige klimaat, waarin politieambtenaren steeds vaker geconfronteerd worden met fysiek geweld, is het goed mogelijk dat we steeds vaker met stressgerelateerde fouten in politioneel handelen te maken krijgen. Voor het opleiden en trainen van politieambtenaren is het daarom belangrijk rekening te houden met de aanwezigheid en de gevolgen van stress. Dat betekent dat de aangeleerde vaardigheden en de inhoud van trainingssituaties daarop aangepast zouden moeten worden. In de rapporten wordt dan ook een trainingsmethodiek beschreven, inclusief specifieke oefeningen en lesplannen, die in de politietrainingspraktijk kan worden ingevoerd. Binnen enkele trainingen kunnen politieambtenaren beter voorbereid de straat op.