Podcast & Video
Downloadables

Moreel kompas

Een onderzoek naar de determinanten van integer handelen van politiemedewerkers
2023
A. van Wijk, M. Olfers, M. van Vugt, A. Barends
Politiewetenschap 129
Samenvatting

Factoren die integer gedrag van de politie bepalen is een nieuwe benadering om integriteit te bevorderen. In het vandaag gepubliceerde onderzoek van Verinorm, in samenwerking met de Vrije Universiteit en Universiteit Leiden, is gekeken welke factoren (persoon, werk en omgeving) de mate van (niet‐) integer gedrag van politiemedewerkers bepalen en wat men hiervan kan leren voor het personeels‐ en integriteitsbeleid binnen de politie. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het onderzoeksprogramma Politie en Wetenschap. Dat politiemedewerkers wel eens over de schreef gaan is bekend. Integriteitsschendingen variëren van het ongeoorloofd raadplegen van politiesystemen, een xtc pilletje op een festival tot het verkopen van informatie aan criminelen. De politie wil met het onderzoek meer aan de voorkant van de problematiek van integriteitsschendingen komen, bijvoorbeeld door rekening te houden met het wervings- selectie- en loopbaanbeleid.

Methoden
Voor dit unieke onderzoek zijn wetenschappelijke studies bekeken over integriteit. Er zijn een kleine 50 politiemedewerkers geïnterviewd. Ruim 900 politiemedewerkers uit alle lagen van de organisatie, executief en niet-executief, hebben een uitgebreide vragenlijst ingevuld. Hierin is gevraagd naar werkgerelateerde onderwerpen, en organisatie- en cultuurkenmerken. De respondenten hebben ook een persoonlijkheidsvragenlijst ingevuld. Er zijn risicogroepen in kaart gebracht. Door middel van statistische technieken zijn voorspellende factoren voor integer handelen vastgesteld.

Resultaten
De politiemedewerkers die de vragenlijst hebben ingevuld zijn qua persoonlijkheidseigenschappen die betrekking hebben op integer handelen, een afspiegeling van de Nederlandse bevolking. De politiemedewerkers geven bij de keuzes in de scenario’s wel blijk van een meer dan gemiddeld integere houding. Het merendeel vertoont naar eigen zeggen geen contraproductief werkgedrag. Het is voor sommige respondenten echter niet altijd duidelijk wat in bepaalde situaties integer gedrag is. ‘Grijze gebieden’ moeten volgens de onderzoekers daarom gezamenlijk met de politiemedewerkers worden besproken om een kader te bepalen waarin staat hoe te handelen en wat te doen bij eventuele conflicterende belangen.

De determinanten van integer handelen zijn volgens het onderzoek vooral terug te voeren op persoonlijkheidseigenschappen van politiemedewerkers. In het bijzonder gaat het om de eigenschappen (gemeten volgens de persoonlijkheidsvragenlijst) eerlijkheid/integriteit en conscientieusheid. Daarmee biedt het onderzoek een aanknopingspunt om persoonlijkheidsvragenlijsten voor integriteit te gebruiken bij werving en selectie van nieuwe politiemensen.

‍

Recente Publicaties

De aanpak van milieudelicten door de politie in Europa
Strategische lessen voor de Nederlandse politie
2026
Politiewetenschap
Politiewetenschap
Samenvatting
Effectieve handhaving van milieucriminaliteit vergt tijd en aanhoudende investeringen van de Nederlandse politie. Door de verslechterende ecologische en klimatologische omstandigheden en de versnelde invoering van milieuregelgeving wordt van politieorganisaties in heel Europa verwacht dat zij...
Criminaliteit in het hybride tijdperk
Robby Roks, Rutger Leukfeldt, Isabelle Klaver
Politiewetenschap
De aanpak van milieudelicten door de politie in Europa
Strategische lessen voor de Nederlandse politie
dr. Anna Matczak
Politiewetenschap
Van mens tot mens
De ‘soevereinen-beweging’ in Nederland
Linda de Veen, Merel van Rees-van Bekkum, Hans Moors
Politiewetenschap
Samenspel bij digitaal en datagedreven politiewerk
dr. Ivo van Duijneveldt, Laurine Segers LLM
Politiekunde
Cybercriminele jeugdgroepen
Cybercriminele jeugdnetwerken zijn vaak onzichtbaar voor gemeenten.
Joeri Loggen, Sander Veenstra, Rutger Leukfeldt
Politiekunde
De rol van sociale media bij de betrokkenheid van jongeren bij zware drugs- en geweldscriminaliteit
Junia Bergers, Sjoukje van Deuren, Robby Roks, Stephanie Habets, Rutger Leukfeldt en Veroni Eichel.
Politiekunde
Leren van demonstreren
Een onderzoek naar nieuwe manieren van demonstreren en wat die betekenen voor de inzet en aanpak van de politie
Henk Ferwerda, Emily Berger, Emma Derksen, Juno van Esseveldt, Joey Wolsink en Jaap Timmer
Politiekunde
Politieagent worden
Socialiseren in de wereld van de politie
Dr. Wouter Landman, Dr. Hendrik Sollie, Vere König MSc
Politiewetenschap
Hit-and-run acties
Een fenomeenonderzoek naar de omvang, aard en impact van hit-and-run-acties, de profielen van de deelnemers en de kansen voor de aanpak
Joey Wolsink, Marjolein Nillessen, Henk Ferwerda
Onderzoeksverslagen
Slachtoffers van online seksueel geweld
Behoefteonderzoek
F. Makrani, S. de Wilde, M. van Rijsewijk
Onderzoeksverslagen
Herinneringen aan misbruik van langer geleden’
De betrouwbaarheid van (hervonden) herinneringen aan misbruik
M. ter Beek, H. Otgaar, B. Verschuere
Politiewetenschap
Bruggenbouwers
Deel uitmaken en sturen van lokale samenwerkingverbanden voor veiligheid en leefbaarheid
A. Walberg, N. van der Kolk, R. Spithoven
Politiekunde