Tot op heden is dergelijk onderzoek niet verricht

Wat weten we over de effectiviteit van de (Nederlandse) politie en van haar optreden en wat is er daarnaast bekend over haar legitimiteit? Deze twee vragen staan centraal in deze overzichtstudie waarin verslag wordt gedaan van wat uiteindelijk een moeizame zoektocht is geworden naar de empirische grondslag van onze kennis hierover. Die blijkt behoorlijk mager, wat deels te maken heeft met de aard van beide begrippen. Zowel effectiviteit als legitimiteit zijn in de context van politie en politiewerk geen neutrale, waardevrije begrippen. Mede daardoor laten zij zich lastig eenduidig operationaliseren. Dat wreekt zich in het onderzoek, dat vaker beschouwend is dan empirisch van aard, en bovendien rijkelijk versnipperd en ook sterk wisselend van kwaliteit. Dat bemoeilijkt weer de cumulatie van kennis en ook theorievorming.

Het eerste beeld dat ontstaat is de beperkte mate waarin het politieveld “gedekt” wordt door inzicht in de effectiviteit ervan. Niet alle taakdomeinen zijn (even) goed onderzocht, (Nederlandse) evaluatiestudies die methodologisch aan de maat zijn, zijn schaars.

Dat laatste geldt a forteriori voor legitimiteitsvragen. Wanneer men onderzoek naar tevredenheid over de politie of vertrouwen in de politie meeneemt, wordt het beeld iets minder somber. Maar onduidelijk blijft hoe die begrippen zich verhouden tot legitimiteit.

De oplossing voor deze relatieve ‘schaarste’ moet mede gezocht worden in op de politiepraktijk afgestemde, kwalitatieve evaluatiestudies zoals diepgaande casestudies